สัญญาณ FRB 2026 ค้นพบใหม่จากจักรวาลที่ยังไม่มีคำอธิบาย

Fast Radio Burst คืออะไร

Fast Radio Burst หรือ FRB คือคลื่นวิทยุที่แรงและสั้นมาก ใช้เวลาเพียงไม่กี่มิลลิวินาทีในการปลดปล่อยพลังงานเทียบเท่ากับพลังงานที่ดวงอาทิตย์ของเราปล่อยออกมาตลอดทั้งปี สัญญาณเหล่านี้ถูกค้นพบครั้งแรกในปี 2007 และนับตั้งแต่นั้นมา นักดาราศาสตร์ตรวจพบ FRB มากกว่า 500 ครั้งจากท้องฟ้าทั่วจักรวาล

สิ่งที่ทำให้ FRB น่าสนใจเป็นพิเศษคือ ความเข้มของสัญญาณที่สูงผิดปกติ และ ความสั้นของระยะเวลาที่ใช้ การระเบิดของพลังงานมหาศาลในช่วงเวลาสั้นนิดหม่นี้บ่งชี้ว่าแหล่งกำเนิดต้องเป็นปรากฏการณ์ที่รุนแรงและกระชับอย่างยิ่ง เช่น การระเบิดของดาวมวลมาก การชนกันของหลุมดำ หรือปรากฏการณ์ที่ยังไม่ถูกค้นพบ

การค้นพบในปี 2569

ในเดือนสิงหาคม 2569 กล้องโทรทรรศน์วิทยุ CHIME (Canadian Hydrogen Intensity Mapping Experiment) ตรวจพบ FRB ที่มีความเข้มสูงเป็นประวัติการณ์ จากแหล่งเดียวกับที่เคยส่งสัญญาณซ้ำมาแล้ว 5 ครั้งในช่วง 3 ปีก่อนหน้า คราวนี้สัญญาณมีความแรงมากกว่าเดิมถึง 3 เท่า และมีโครงสร้างที่แตกต่างจาก FRB ที่เคยพบ

ทีมนักดาราศาสตร์นานาชาติจาก MIT, Caltech และสถาบันวิจัยดาราศาสตร์หลายแห่งร่วมกันวิเคราะห์ข้อมูล พบว่าสัญญาณมี การเลื่อนความถี่ที่ผิดปกติ ซึ่งอาจบ่งชี้ว่าแหล่งกำเนิดเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูงมาก หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีสนามแม่เหล็กรุนแรงผิดปกติ

ทฤษฎีที่อาจอธิบายได้

นักวิทยาศาสตร์เสนอทฤษฎีหลายต้นแบบที่อาจอธิบายการค้นพบครั้งนี้ ทฤษฎีที่ได้รับความสนใจมากที่สุดคือ การดูดกลืนวัสดุของหลุมดำมวลมาก (Magnetar Burst) ซึ่งเมื่อหลุมดำดูดกลืนก๊าซและฝุ่นรอบข้าง พลังงานมหาศาลจะถูกปลดปล่อยออกมาในรูปคลื่นวิทยุความถี่สูงอย่างกะทันหัน

อีกทฤษฎีหนึ่งคือ การชนกันของดาวนิวตรอนคู่ (Binary Neutron Star Merger) ซึ่งการชนกันของดาวนิวตรอนสองดวงจะสร้างคลื่นความโน้มถ่วงและการระเบิดของรังสีที่รุนแรง ทฤษฎีนี้สอดคล้องกับการตรวจพบคลื่นความโน้มถ่วงจากเหตุการณ์เดียวกันในเวลาใกล้เคียงกัน

นอกจากนี้ยังมีทฤษฎีที่แปลกใหม่กว่า เช่น การระเบิดของดาวประหลาดควอนตัม (Quantized Exotic Star Explosion) หรือแม้แต่สัญญาณจาก цивилизация alien ที่พัฒนามาก แต่นักวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่ยังคงเชื่อว่าธรรมชาติมีคำอธิบายที่สมเหตุสมผลกว่า

ความสำคัญต่อวงการดาราศาสตร์

การค้นพบ FRB ครั้งนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อวงการดาราศาสตร์ เพราะ FRB สามารถใช้เป็น เครื่องมือวัดระยะทางจักรวาล ได้ คลื่นวิทยุที่เดินทางผ่านพื้นที่ว่างของจักรวาลจะเกิดการกระจายตัว (dispersion) ตามระยะทางที่เดินทางมา วัดการกระจายตัวได้ => คำนวณระยะทางได้

เทคนิคนี้เรียกว่า FRB Cosmography และอาจช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจ พลังงานมืด (Dark Energy) และการขยายตัวของจักรวาลได้ดีขึ้น เพราะ FRB มาจากแหล่งที่ไกลมากและให้ข้อมูลเกี่ยวกับสสารระหว่างดาราจักรที่ยากจะศึกษาด้วยวิธีอื่น

ขั้นตอนต่อไปของการวิจัย

ทีมวิจัยวางแผนใช้กล้องโทรทรรศน์หลายตัวพร้อมกันในการติดตามแหล่งกำเนิด FRB นี้ รวมถึง James Webb Space Telescope (JWST) และ Square Kilometre Array (SKA) ที่จะเริ่มทำงานเต็มกำลังในปี 2569-2570 การใช้กล้องหลายตัวพร้อมกันจะช่วยให้ได้ข้อมูลที่ครบถ้วนขึ้นเกี่ยวกับแหล่งกำเนิดและสภาพแวดล้อมของ FRB

นักดาราศาสตร์คาดว่าในอีก 2-3 ปีข้างหน้าจะสามารถระบุได้ว่า FRB ที่ส่งสัญญาณซ้ำ ๆ มาจากอะไรอย่างแท้จริง และอาจมีการค้นพบปรากฏการณ์ใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อนในจักรวาล

หากสนใจเรื่องสัญญาณจากอวกาศและปริศนาอื่น ๆ ที่ยังรอคำตอบ ลองอ่านบทความเกี่ยวกับ สัญญาณ Wow! 1977 ที่เคยทำให้นักดาราศาสตร์ทั่วโลกตื่นเต้น และ การค้นหาสิ่งมีชีวิตด้วย SETI ที่ยังคงดำเนินต่อไปอย่างไม่ลดละ

คำค้นที่เกี่ยวข้อง

Fast Radio Burst, FRB 2026, สัญญาณจักรวาล, ดาวนิวตรอน, หลุมดำ, การค้นพบทางดาราศาสตร์, จักรวาลวิทยา, สัญญาณซ้ำจากอวกาศ, กล้องโทรทรรศน์, การระเบิดของรังสี